بنیادهای تئوریک هانتینگتن

بنیادهای تئوریک هانتینگتن

 

چکیده

 

سَموئل پی.هانتینگتن(متولد 18 آوریل 1927)،با انتشار نظم سیاسی در اجتماعات متغیر،با به چالش کشاندن دیدگاه رسمی تئوریهای نوگرایانه و حمایت از پیشرفت سیاسی و اقتصادی کشورهای تازه استقلال یافته،به منظور پای به عرصه نهادن دموکراسیهای پایدار،در دهه1960،به عنوان اندیشمندی بزرگ،اشتهار یافت.

 

وی در منازعه تمدنها و بازسازی نظم جهانی،بر این باور است که با خاتمه جنگ سرد،میان فرهنگهای مغایر از دیدگاه ایدئولوژیک،به کرات و به گونه ای خشونتبار،منازعاتی رخ خواهد نمود؛بدین روی،منبع بنیادین منازعه در این جهان نو،در وهله نخست،ایدئولوژیک یا اقتصادی نبوده،تقسیمهای بزرگ میان نوع بشر و منبع مسلط منازعه،فرهنگی است.به رغم آن که در دوران جنگ سرد،منازعه عمده،میان دنیای آزاد غرب و بلوک کمونیست پای به عرصه وجود نهاد،اکنون منازعه مذکور،میان هشت و یا احتمالاً نه تمدن عمدۀ جهان،غرب،امریکای لاتین،اسلام،چین،هندو،ارتدکس،بودیسم،ژاپن و احتمالاً افریقاست که در این میان،گفتمان برتری جوی اسلام و کنفوسیانیسم چین،بزرگترین خطر برای تمدن آنگلو-پروتستانیستی غرب خواهد بود.وی با محکوم ساختن استانداردهای دوگانه در جهانگرایی،برآن است که غرب باید با فرونهادن جهانگرایی دموکراتیک و مداخله گرایی بی وقفه،از حیث داخلی به تقویت خویش پردازد.

 

هانتینگتن،برآن است که روند ایجاد و حذف لیبرال دموکراسی در کشورهای جهان،مبتنی بر سه دوران تاریخیست.موج نخست،از جنگهای استقلال امریکا،پای به عرصه وجود نهاده،با بازگشت به اقتدارگرایی در برخی کشورها نظیر آلمان و ایتالیا،خاتمه می یابد.موج دوم،با پایان جنگ جهانی دوم،به ویژه در دهه های شصت و هفتاد میلادی رخ می دهد.موج سوم،از اروپای جنوبی(اسپانیا) آغاز گشته،در انتهای خویش،تمامی كشورهای اروپای شرقی را درمی نوردد و در پایان،منجر به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی می گردد.

 

آخرین کتاب هانتینگتن،ما کیستیم؟چالشهای هویت ملی امریکا،درباب مفهوم هویت ملی امریکا و تهدید احتمالی مفروض بر آن،توسط مهاجرتهای گسترده از امریکای لاتین است.وی هشدار می دهد که مهاجرتهای مزبور،قادر است تا ایالات متحده امریکا را به دو ملت،دو فرهنگ و دو زبان منقسم سازد.

 

واژگان کلیدی:هانتینگتن،منازعه تمدنها،موج سوم دموکراسی،دموکراتیزاسیون،جهانگرایی