تصحیح یک اشتباه تاریخی*
چکیده
14 فوریه هرسال،در بسیاری از کشورهای جهان،هدایایی میان عشاق،رد و بدل می گردد که بدان ((عید وَلِنتَین)) یا ((عید عشاق)) گویند.در ارزیابی ریشه های تاریخی این روز،برخی بر آنند که کشیشی به نام سنت وَلِنتَین،به دلیل تخطی از قوانین امپراتور کلاودیوس دوم،امپراتور روم،مبنی بر تجرد سربازان جوان،و اجرای مراسم ازدواج به گونه ای مخفی برای آنان،به اعدام محکوم گشت.از آنجا که اعدام کشیش مزبور در 14 فوریه 270(به روایتی 269 و به روایتی 273)میلادی رخ داده است،بدین روست که در کشورهای جهان،به ویژه کشورهای اروپایی و امریکایی،مراسم روز وَلِنتَین همه ساله در 14 فوریه برگذار می گردد.بدین ترتیب سنت وَلِنتَین،سنتی غربیست که از کشورهای غربی به مشرق زمین آمده است.
برخی پژوهشگران ایرانی،بر آن گشته اند،تا بکوشند تاریخ سنت مزبور را به نوعی با ((اسپندار جشن)) عید باستانی ایران،که از جهاتی شبیه به آیین وَلِنتَین بوده است،تطبیق داده،درست یا نادرست،از وَلِنتَین غربی،سنتی ایرانی بسازند و با توسل به ((خمسه مسترقه))،بر آن گشته اند که ((اسپندارجشن)) یا ((وَلِنتَین ایرانی))،29 بهمن ماه است.از آنجا که ایرانیان،پیش از آن که خمسه مسترقه را به پایان اسفند آورند،آنرا به پایان ماه آبان می افزودند و ماه آبان از حیث زمانی مقدم بر بهمن ماه است و دیگر موردی ندارد تا 6 روز از پنجم اسفندماه کاسته گردد،به نظر می رسد که روز ((اسپندار جشن)) یا ((وَلِنتَین ایرانی))،چهارم اسفندماه است که به غلط آنرا 29 بهمن یا پنجم اسفند دانسته اند.
واژگان کلیدی:وَلِنتَین،وَلِنتَین ایرانی،اسپندارمذ،اسپندار جشن،سپندارمذگان.
*متن و چکیدۀ این مقاله،در تاریخ بیست و هشتم آذرماه یکهزار و سیصد و هشتاد و شش خورشیدی،مورد بازبینی و اصلاح واقع گشت.
ادامه مطلب

